Tek Başına Gıyabında Cenaze Namazı Kılınır Mı? Tarihsel Bir Bakış Tarih, sadece geçmişin bir kaydından ibaret değildir; aynı zamanda günümüzle de derin bağlar kurmamıza olanak tanır. Geçmişi anlamak, bazen kendimizi ve toplumumuzu daha iyi kavrayabilmemizi sağlar. Bir tarihçi olarak, geçmişin izlerini bugüne taşıyarak, toplumların değerlerini, inançlarını ve ritüellerini nasıl şekillendirdiğini incelerken, bugün karşılaştığımız sorulara da ışık tutmayı amaçlarım. “Tek başına gıyabında cenaze namazı kılınır mı?” sorusu, geçmişin dini ritüelleriyle ilgili önemli bir tartışma alanıdır ve bu soruyu ele almak, toplumların zaman içinde nasıl evrildiğini anlamak açısından değerli bir fırsat sunuyor. Cenaze namazı gibi kutsal bir ritüelin zaman içinde nasıl algılandığı…
14 YorumEtiket: bir
İçini Açmak Ne Demek? Duyguların Sosyolojisi Üzerine Bir Toplumsal Analiz Giriş: İnsan, İçini Açtığı Kadar Toplumdur Toplumsal ilişkilerin en ilginç yönlerinden biri, bireylerin birbirine “içini açma” biçimleridir. Bir sosyolog olarak, yıllardır gözlemlediğim şey şudur: insan, sadece toplumun içinde yaşamaz; toplum, onun içinde yaşar. İçini açmak bu yüzden yalnızca bir duygusal ifade değil, bir toplumsal eylemdir. Bu kelime, samimiyetin, güvenin ve aidiyetin sembolüdür. Fakat aynı zamanda, hangi duyguların açıkça paylaşılabileceği ve hangilerinin bastırılması gerektiği konusunda toplumun çizdiği sınırların da yansımasıdır. Peki, gerçekten içimizi açabiliyor muyuz? Yoksa toplumun öğrettiği biçimde mi açıyoruz? Toplumsal Normlar ve Duyguların Disiplini Her toplum, duyguların ifade edilme…
10 YorumHantal Biri Ne Demek? Bilimsel Merakla İnsan Davranışını Anlamak Birini “hantal” diye tanımladığımızda aslında neyi kastediyoruz? Bu kelime, kimi zaman fiziksel bir yavaşlığı, kimi zaman da zihinsel bir gecikmeyi ima eder. Ama bilim bize gösteriyor ki “hantallık” yalnızca tembellik ya da beceriksizlik değildir; sinir sistemi, kas kontrolü, hatta psikolojik durumlarla yakından ilişkili karmaşık bir olgudur. Bu yazıda “hantal biri” kavramını nörobilimden psikolojiye, biyomekanikten sosyal algıya uzanan bir mercekten inceleyeceğiz. Hantallık: Biyolojik Temellerine Bir Bakış Bilimsel olarak “hantallık”, motor koordinasyonun zayıflığıyla açıklanabilir. İnsan vücudunda hareket, beyin, omurilik ve kaslar arasında gerçekleşen karmaşık bir iletişim ağı sayesinde oluşur. Bu ağın herhangi bir…
8 YorumHavale Nasıl Tedavi Edilir? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Bazen bir konuya sadece tıbbi açıdan bakmak yetmez; onu farklı toplumların, kültürlerin ve hatta bireylerin deneyimleri üzerinden görmek gerekir. “Havale nasıl tedavi edilir?” sorusu da tam böyle bir başlıktır. Hem evrensel ölçekte bilimsel çözümler hem de yerel düzeyde kültürel yaklaşımlar bu soruya farklı yanıtlar sunar. Gelin bu çok boyutlu tabloyu birlikte inceleyelim. Havale Nedir ve Neden Önemlidir? Havale, genellikle yüksek ateşe veya bazı nörolojik durumlara bağlı olarak gelişen kasılma ve bilinç kaybı ataklarıdır. Tıbbi açıdan acil müdahale gerektirebilir. Küresel ölçekte bu durum, özellikle çocuk sağlığında büyük bir önem taşır çünkü…
8 YorumGeri Çekilme ile Korunma Nasıl Olur? Antropolojik Bir Perspektiften İnceleme Antropolojiyi, kültürlerin çeşitliliğini ve insan deneyimlerinin derinliklerini keşfetme aracı olarak görmek, bize toplumların zengin ve karmaşık yapıları hakkında önemli bilgiler sunar. İnsanlar, tarihsel olarak kendilerini ve toplumlarını korumak için farklı yollar geliştirmiştir. Bazı kültürlerde bu korunma, fiziksel bir çekilme ile sağlanırken, diğerlerinde ise toplumsal bağlar, ritüeller ve sembollerle gerçekleştirilen manevi bir koruma biçimi hâline gelir. Bu yazıda, “geri çekilme” ve “korunma” kavramlarını antropolojik bir perspektifle ele alacak, toplumların bu süreçleri nasıl benimsediği ve ne gibi ritüellerle ifade ettiği üzerine bir inceleme yapacağız. Geri Çekilme ve Korunma: Temel Kavramlar Geri çekilme,…
8 YorumHamsi Hangi Ayda Yenir? Karadeniz’in Ritmi, Mevsimlerin Hikayesi Kışın serin sabahlarında, denizden yükselen buğunun arasında bir koku vardır; taze hamsinin kokusu. Karadeniz kıyısında büyüyen herkesin belleğinde bu kokuya dair bir anı saklıdır. Kimimiz sabahın erken saatlerinde tezgâhlarda parlayan gümüş rengi hamsileri hatırlarız, kimimiz de soba üstünde pişen hamsi buğulamasını… Peki, hamsi hangi ayda yenir? Bu soru sadece bir mutfak sorusu değildir; doğanın döngüsünü, denizin dengesini ve insanla doğa arasındaki uyumu anlamanın da anahtısıdır. Hamsinin Zamanı: Doğanın Takvimi Hamsi, doğanın takvimine göre yaşar. Karadeniz’in sularında eylül ayıyla birlikte kuzeyden güneye doğru göç eder. Ekimde suyun sıcaklığı düşmeye başladığında hamsi kıyılara yaklaşır,…
14 YorumNöbet Tutan Asker Ne Denir? Tarihsel Arka Plan ve Günümüzdeki Anlamı Tarih boyunca, askerî disiplin ve düzen, bir toplumun güvenliğini sağlamak için temel unsurlar arasında yer almıştır. Nöbet, askerlerin önemli görevlerinden biri olup, tarihsel anlamda ve modern askerlik uygulamalarında çeşitli anlamlar taşır. Peki, nöbet tutan askere ne denir ve bu görev, toplumsal ve askeri bağlamda nasıl bir yer tutar? Bu yazıda, nöbet tutmanın tarihsel arka planını, askerî sistemdeki yerini ve günümüzdeki anlamını ele alacağız. Nöbet Tutan Asker Ne Denir? Nöbet tutan askere genellikle “nöbetçi” denir. Nöbetçi, belirli bir süre boyunca bir alanı korumakla yükümlü olan askerdir. Bu görev, genellikle askeri…
6 YorumRengin İzinde: “Boyar Madde Nasıl Elde Edilir?” Sorusunun Arkasındaki Büyü Renk, insanın ilk hatırası gibi; mağara duvarındaki bir el izi, annemizin yazdığı kırmızı mürekkepli not, ilk kotumuzun indigo mavisi… Ben de bir blog yazarı olarak bu tutkunun peşindeyim. Gel, birlikte “boyar madde nasıl elde edilir?” sorusunun ardına düşelim; tarihin dumanlı atölyelerinden bugünün laboratuvarlarına, oradan da yarının doğa dostu renk evrenine doğru bir yolculuk yapalım. Boyar Madde Nedir? Boya, Pigment, Mürekkep: Kimin Nesi, Kimin Fesidir? Önce kısa bir sözlük: Boyar madde, bir yüzeye kalıcı ya da uzun süreli renk veren kimyasal maddelerin genel adıdır. İkiye ayrılırlar: boyalar (dyes) ve pigmentler. Boyalar…
12 YorumAkciğerde İltihap Olursa Ne Olur? Ekonominin Bedensel Dengesine Dair Bir Analiz Bir Ekonomistin Girişi: Kaynakların Sınırlılığı, Kararların Bedeli Ekonomi, çoğu zaman rakamların diliyle konuşur; grafiklerle, arz-talep dengeleriyle, enflasyon oranlarıyla. Ama aslında ekonomi, tıpkı insan bedeni gibidir. Bir ekonomist için kaynakların sınırlılığı temel bir gerçektir; tıpkı akciğerlerin sınırlı oksijen kapasitesi gibi. Nasıl ki bir vücut, enerji kaynaklarını verimli kullanmak zorundaysa; toplumlar da ekonomik kaynaklarını dikkatle yönetmek zorundadır. Bu yazıda “Akciğerde iltihap olursa ne olur?” sorusuna yalnızca tıbbi bir yanıt değil, ekonomik bir perspektiften yaklaşacağız. Çünkü bir bedende başlayan tıkanıklık, ekonominin görünmez elinde de yankılanır. Vücut Ekonomisi: Arz ve Talebin Dengesizliği Bir…
14 YorumHastaneler söz konusu olunca çoğumuzun aklına uzun koridorlar, sürekli çalan anonslar ve “Lütfen sıranızı bekleyiniz” sesleri gelir. Ama gelin kabul edelim: bir hastanenin bölümlerine bakmak, aslında koca bir yaşam kılavuzunu incelemek gibi. Hele ki konu Mehmet Akif Ersoy Hastanesi olunca, iş sadece “hangi bölüm var?” sorusuna cevap vermekten çıkıyor; erkeklerin stratejik hamleleriyle kadınların empatik yaklaşımlarını birleştiren koca bir mizah şölenine dönüşüyor. Hazırsanız, bu serüvene birlikte çıkalım! Mehmet Akif Ersoy Hastanesi’nde Bölümler: Strateji mi, Empati mi? Bir erkek için hastane bölümleri tamamen “level atlama” gibidir. Kardiyoloji mi? Check. Göz hastalıkları mı? Check. Erkekler için mesele, bölümler arasında bir taktik planlama yapıp…
12 Yorum